Ogród japoński
Ogród japoński: ogród w tradycyjnym japońskim stylu, spotykany przy domach prywatnych, w parkach, przy świątyniach buddyjskich i shinto oraz w pobliżu zabytków. Ogród japoński ma naśladować przyrodę, nie starając się jej podbić ani zniszczyć. Należy go tak pielęgnować, aby jak najstaranniej ukryć działania człowieka. Ideałem dla japońskich ogrodników jest odpoczynek wśród dzikiej przyrody. Jeden z tekstów dotyczących urządzania ogrodów japońskich (XI w.) mówi: ucz się od natury, lecz jej nie kopiuj. Istnieje kilka rodzajów ogrodów japońskich, ale wszystkie cechuje harmonia, prostota, asymetria i elegancja. Dwa podstawowe style ogrodów to TSUKIYAMA z małymi pagórkami, kamieniami symbolizującymi góry, stawami naśladującymi morza i jeziora oraz KARESANSUI: styl suchego ogrodu ze żwirem przedstawiającym wodę, głazami wyobrażającymi wyspy i grabionym piaskiem imitującym uderzające w nie fale. Niezbędnym elementem w klasycznym ogrodzie japońskim jest woda - wnosi do ogrodu życie, ruch. Czasem bywa zastąpiona nieregularną plamą jasnego żwiru. Konieczny jest także kamień - symbolizuje niezmienność i trwałość przyrody. Głazy użyte do dekoracji ogrodu powinny mieć naturalną formę, taki sam kolor i fakturę. W roślinności dominuje kolor zielony. Kwiaty zastosowane są tylko jako pojedynczy akcent. Najczęściej używane rośliny to: azalie japońskie, klony palmowe, magnolie i wiśnie oraz peonie. W japońskim ogrodzie znajdziemy także kamienne latarnie i ścieżki ułożone z pojedynczych płaskich kamieni.
Ogród japoński
Opis książki: Ogród japoński
Japońskie ogrody to niepowtarzalne kompozycje, odwzorowujące w sposób symboliczny przyrodę. Opierając się na obowiązujących w Kraju Kwitnącej Wiśni zasadach sztuki ogrodowej, w których liczy się głównie rzeźba i dramatyzm kompozycji, można – przy użyciu nielicznych elementów i na stosunkowo niewielkiej przestrzeni – tworzyć oryginalne minipejzaże. Wielowiekowe doświadczenie japońskich ogrodników ma uniwersalny charakter i da się z powodzeniem wykorzystać przy komponowaniu ogrodów w Polsce. Ułatwi to praktycznie potraktowany rozdział o projektowaniu przydomowego ogrodu w stylu japońskim, z uwzględnieniem materiałów i roślin dostępnych w kraju i dobrze znoszących tutejsze warunki klimatyczne.W książce przedstawiono ponadto krótki zarys historii rozwoju stylu ogrodów japońskich, podstawowe zasady ich kształtowania, a także charakterystykę poszczególnych elementów tworzących kompozycję ogrodu.
O Autorze: Marek Majorowski – absolwent Wydziału Ogrodnictwa i Uprawy Winnej Latorośli Akademii Rolniczej w Płowdiw (Bułgaria). Stopień doktora nauk biologicznych uzyskał na Wydziale Rolniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Stypendysta programu TEMPUS w Horticulture Research International w Littlehampton (Wielka Brytania) i dwukrotnie STA Fellowship w National Institute of Agrobiological Resources w Tsukubie (Japonia). Przez wiele lat pracował jako nauczyciel przedmiotów zawodowych w szkołach średnich o profilu rolniczym i ogrodniczym. Przez kilka lat prowadził badania w Katedrze Fizjologii Roślin SGGW w Warszawie i za granicą z zakresu fotosyntezy roślin, a także metabolizmu i transportu asymilatów. Od kilku lat zajmuje się doradztwem i popularyzacją wiedzy dotyczącej zasad kompozycji ogrodów przydomowych.
Japoński ogród to nie tylko roślinność i elementy architektury krajobrazu japońskiego, ale także japońska filozofia i prawdziwa sztuka nie dla amatorów. Tworząc ogród w japońskim w stylu łatwo popaść w przesadę i stworzyć ogród niezgodny z zasadami tworzenia takich przestrzeni.
Do najważniejszych zasad tworzenia japońskiej sztuki ogrodowej należał porządek, kontrola i powściągliwość. Zasada „im mniej, tym lepiej” jest tutaj jak najbardziej aktualna. Wszelka przesada jest niewskazana. Najważniejsze, by wymienione powyżej zasady dawały się odczuć oglądając ogród, a przestrzeń ogrodu idealnie komponowała się z otaczającą przyrodą i stanowiła trójwymiarowe obrazy, dające wrażenie jakby ogród był bardzo obszerny, choć w istocie wcale nie musi taki być.
Projektowanie ogrodu japońskiego wiąże się z koniecznością poszanowania kilku zasad. Przede wszystkim każdy ogród musi mieć charakter symboliczny. Symboliczność otrzymujemy dzięki specyficznemu ułożeniu kamieni lub skojarzenie tworzywa z konkretnym symbolem. W ogrodzie nie mogą być obecne żadne linie proste lub rzędy. Ogród ma odzwierciedlać porządek panujący w przyrodzie, a nie stanowić porządek stworzony przez rękę ludzką. Według japońskiej filozofii człowiek jest tylko jedną z części świata, a nie jego władcą. Przestrzeń ogrodu powinna łączyć się z przestrzenią domostwa i posiadać niemal niezauważalną granicę, co można uzyskać tylko dzięki idealnej kompozycji ogrodu z otaczającym go terenem. Poszczególne elementy ogrodu powinny być dobrane i ulokowane według „zasady trzech elementów”. Chodzi o łączenie ich w poszczególne grupy dobrane pod względem jakości, kształtu i wysokości. W ten sposób odzwierciedlano porządek, w którym najwyższy element symbolizuje Niebo, średni Człowieka, a niski Ziemię. I choć ogród ten powinien być jednolity w stylu, to jednak zauważalne muszą być odrębne kompozycje, stanowiące swojego rodzaju obraz różniący się od innych nastrojem czy kolorystyką. Wszystko musi być jednak wykonane z prostotą, w miarę możliwości powinno posiadać zredukowaną ilość roślinności i mieć przemyślane praktyczne rozwiązania. Nieodzowną jednak zasadą jest optyczna manipulacja przestrzenna, osiągalna dzięki odpowiednim kompozycjom, przez które widz ma mieć wrażenie nieskończoności ogrodu. W Polsce ogrody najczęściej są otoczone wysokimi drzewami czy krzewami, by przestrzeń tę odgrodzić od pozostałego otoczenia, podczas gdy w japońskich ogrodach wysokie drzewa sadzi się po środku, by granica pomiędzy ogrodem a dalszym terenem po prostu zniknęła lub była słabo zauważalna.
Od początku istnienia sztuki ogrodowej w Japonii obecna była nierozerwalna więź pomiędzy przyrodą, pięknem naturalnych form w niej występujących oraz wierzeniami pierwotnymi. To właśnie one oraz filozofia buddyjska leżą u podstaw właściwego projektowania ogrodów. Kult drzew, kamieni, wody, jako osobliwych elementów mających dobroczynny lub negatywny wpływ na człowieka są także obecne w ogrodach jako elementy kamienne, roślinne oraz wodne. Japończycy spore znaczenie przypisywali także stronom świata. Każda z nich miała odrębne znaczenie i tak dla przykładu, uważano że oczka wodne powinny być usytuowane na południe od budynku znajdującego się na terenie działki. Przez wiele stuleci charakter ogrodów ulegał jednak pewnym zmianom. Najstarszym modelem ogrodu jest ogród z okresu z okresu Heian (794 – 1185 r. n.e.). Był to klasyczny ogród stawowo-wzgórzowy. Charakteryzował się obecnością stawów o nieregularnych kształtach (symbolizujących morza i jeziora), pełen był krętych ścieżek i strumieni oraz pagórków (symbolizujących góry). Do dziś stanowi jeden z najpopularniejszych ogrodów w stylu japońskim. Drugi bardzo popularny choć odmienny styl ogrodu miał swoje początki w okresie Kamakura (1185 – 1333 r. n.e.), cechował się prostotą, surowością, czystością i pustką. Był to ogród suchy, wręcz pustynny, z dużą ilością kamieni. Ciekawą cechą jest efekt trójwymiarowości przestrzeni, jaką osiągano przy jego budowie. Dzięki mniejszym i ciemniejszym przedmiotom ustawionym na drugim planie i jasnym dużym na pierwszym, uzyskiwało się wrażenie nieograniczonej przestrzeni. Iluzję perspektywy uzyskiwano również zwężając ogrodowe ścieżki i sadząc karłowe gatunki drzew w dalszej perspektywie, a bliżej spacerującego po ogrodzie rośliny o jasnych barwach i większych kształtach. W okresie 1333 – 1573 r. n.e. ogrody nabierają cech typu krajobrazowego i medytacyjnego. Są one harmonijnie powiązane z budynkami mieszkalnymi. Stąd ważna rola rozsuwanych drzwi do ogrodu. Potem w latach 1573- 1603 r. n.e. powstał znany nam dzisiaj styl ogrodów herbacianych, oczywiście związany z ceremonią picia herbaty. W ogrodzie tym zazwyczaj istniały dwa pawilony. Potem pawilonów w ogrodzie było coraz więcej, a i same ogrody zwiększały swoją powierzchnię. Pewnym zaskoczeniem może być fakt, że w latach 1868 – 1912 w projektowanych ogrodach Japonii zaczęły się licznie pojawiać wzorce i idee zaczerpnięte z kultury europejskiej. Na szczęście trend ten nie trwał długo i japończycy szybko powrócili do korzeni projektowania zielonych przestrzeni.
Ogrody japońskie
